Видеоэкспонаты
  • Выставка «Пространство памяти моей души», посвященной 105-летию Галины Кривошапко

  • Виртуальная выставка «Наталья Семёновна Посельская – педагог от Бога»

  • Виртуальная выставка “Генрих Ильич Литинский — эпоха якутской музыки”, посвященную к 120-летию


  • «Умнуллубат утумнаах Мохначевскайдар»
    9 декабря 2021

    Ахсынньы ый 10 күнүгэр 15.00 ч. Саха сирин норуоттарын музыкатын уонна фольклорун түмэлигэр «Умнуллубат утумнаах Мохначевскайдар» диэн быыстапка арыллар.

    Быыстапка Саха АССР культуратын үтүөлээх үлэһитэ, биир бастакынан саха национальнай музыкальнай  инструменнарын оҥорууну сөргүппүт, тилиннэрбит норуот маастара, талааннаах худуоһунньук, ыраас-сырдык ыралаах учуутал, көрөөччүнү умсугутар театр артыыһа Василий Авксентьевич Мохначевскай 90 сылыгар ананар.

    Быыстапка Саха АССР культуратын үтүөлээх үлэһиттэригэр, худуоһунньуктар, Саха сиригэр соҕотох национальнай музыкальнай инструменнары оҥорор мастарыскыайы төрүттээбит Мария Васильевна уонна Василий Авксентьевич Мохначевскайдар айар үлэлэрин көрдөрөр. Мохначевскайдар саха норуотун музыкальнай культуратыгар улахан кылааты киллэрбит, бэйэлэрин суолларын-иистэрин хаалларбыт дьиэ-кэргэн буолаллар. Норуот төрүт тыаһа-ууһа, музыката 70-с сылларга иккистээн тыын ылбыта. Манна уунан сууйуллубат үтүөлээх, улахан өҥөлөөх дьонунан саха инструменнарын оҥорууннан олохтоохтук дьарыктаммыт, киэҥ эйгэҕэ таһааран көҕүлээбит дьонунан кэргэннии Мария, Василий Мохначевскайдары ааттыыбыт.

    Василий Мохначевскай ахсынньы ый 14 күнүгэр 1931 с. Алаҕар нэһилиэгэр Чурапчы улууһугар төрөөбүтэ. Онтон олоҕун аргыһа Мохначевская Мария 1939 с. Бэрдьигэстээх нэһилиэгин Маай учаастагар төрөөн оҕо сааһа ааспыта. Дьокуускайдааҕы художественнай училищеҕа биир кэмҥэ үөрэнэн, худуоһунньук идэтин ылбыттара. Кинилэр бииргэ үөрэнэ сылдьан ыал буолбуттара. Онтон 1961 с. Горнайга үлэлии тахсыбыттара.

    Василий Авксентьевич Бэрдьигэстээх миэбэл оҥорор сыаҕар биригэдьиир-маастарынан, онтон кэлин орто оскуолаҕа черчение, уруһуй, үлэ уруогун  учууталынан үлэлээбитэ. Онтон Мария Васильевна Бэрдьигэстээх кулуубугар народнай театрга художниктаабыта. Ону таһынан Василий кэргэнинээн Мариялыын бэртээхэй диэн талааннаах артыыстар этэ.  1972 с. саха музыкальнай инструменнарын оҥоруунан дьарыктаммыттара. 1974 с. «Кылыһах» диэн саха национальнай оркестрын тэрийэллэр. Бу оркестр республикатааҕы фольклор фестивалыгар кыайан 1976 с. Магадан куоракка ыытыллыбыт хотугу норуоттар фестивалларыгар РСФСР лауреата буолаллар. 1982 с. элбэх киһилээх оркестрга инструменнары оҥорбуттара. Ол оҥорбут инструменнар киэҥ сыанабылы ылбыттара. Саха национальнай оркестра Мохначевскайдар оҥорбут инструменнарынан 1982 с. Москва, Ульяновскай куораттарга «Саха литературатын уонна искусствотын күннэригэр» 50-тан тахса музыкальнай инструменнары оҥорон кыттыыны ылбыттара. 1985 сыллаахха Монголия народнай республикатыгар СССР күннэригэр үрдүк ситиһиилээхтик кыттыбыттара. Хас да бүтүн Россиятааҕы фестиваллар лауреаттарынан буолбуттара.

    1994 с. «Барҕарыы» фондатыттан Бэрдьигэстээххэ мастерской тутуутун саҕалыырга быһаарбыттара. Ол кэмтэн саҕалаан республикаҕа аан бастаан музыкальнай инструменнары оҥорор мастерской тутуллан, 1995 с. ахсынньы 20 күнүттэн республиканскай статус ылан үлэтин саҕалаабыта. 2003 с. Василий уонна Мария Мохначевскайдар ааттарын мастерскойга иҥэрбиттэрэ. Мохначевскайдар бу үлэлээбит сылларын устата уопсайа 3000 тахса инструмены оҥорбуттара, инструмент 37 араас керүҥэ баар.

    «Умнуллубат утумнаах Мохначевскайдар» быыстапкаҕа Саха сирин музыкатын уонна фольклорун түмэлин фондатыттан уонна төрөппүт оҕолорун архыыптарыттан Мохначевскайдар оҥорбут саха музыкальнай инструменнара, уруһуйдаабыт хаартыыналара уонна тимиртэн оҥоһуллубут саха дьахтарын киэргэллэрэ көрдөрүүгэ турдулар.

     

    Быыстапка арыллыыта аһаҕас эфир нөҥүө инстаграм платформаҕа буолуоҕа. Кыттыыны ылыаҕа Мария уонна Василий Мохначевскайдар төрөппүт кыыстара СӨ култууратын туйгуна Марина  Сокольникова-Мохначевская.

    Быыстапка ахсынньы ый 10-17 күннэригэр үлэлиэҕэ.

    Буолар сирэ: Киров уул.  31, Дьокуускай куорат.

    Билсэр төл: 35-38-84

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     



    Author of the theme: Tonyc - freelance.ru/users/tonyc